Chuyện ngày lễ Giáng Sinh: chuyện vui chuyện buồn




Cách đây vài tháng anh Anh, nhóm trưởng của nhóm Praram III tới nói với tôi: - Thưa cha, con muốn lễ Giáng Sinh năm nay tổ chức tại nhà thờ của nhóm. Cha nghĩ sao?

Tôi trả lời: - Nếu cha linh hướng Hiệp hội đồng ý thì mình cũng tán thành thôi. Những thánh lễ lớn thời gian qua tổ chức ở nhà thờ thánh Phê-rô cũng nhiều rồi. Có lẽ bây giờ đổi địa điểm một lần cũng tốt.

Sau khi quý cha đưa ra quyết định sẽ tổ chức lễ mừng Chúa Giáng Sinh 2016 tại nhà thờ thánh Giuse, nhóm Praram III, ban lãnh đạo của nhóm đã lên trình với cha xứ là cha Suphasin để xin phép tổ chức lễ cũng như xây dựng hang đá trước nhà thờ theo kiểu của người Việt Nam. Cha Suphasin đã đồng ý và tận tình hỗ trợ trong việc tổ chức lễ. Mặc dầu nhóm làm việc có ít người và ngân quỹ nhóm cũng rất hạn hẹp, nhưng cuối cùng họ đã hoàn tất được hang đá như mong muốn. Cha xứ và giáo dân người Thái cũng trầm trồ khen người Việt Nam khéo tay và làm hang đá nhìn rất tự nhiên. Cha Suphasin đầu tư cho nguyên một bộ tượng ảnh gần 30.000 baht để bỏ trong hang đá và nói rằng, bộ tượng này chỉ dành cho nhóm Việt Nam để dùng mỗi dịp lễ Giáng Sinh.

Ngày lễ Giáng Sinh với nhiều niềm vui và hân hoan cuối cùng cũng đã đến. Sáng Chúa Nhật, ngày 25, các cha và các bạn trẻ tìm đến nhà thờ thánh Giuse. Mới đầu nhìn người tham dự có vẻ thưa thớt. Khi chương trình diễn nguyện bắt đầu lúc 12g30 thì giáo dân chỉ có 1/3 nhà thờ. Nhưng càng về sau thì số người càng đông hơn. Người xếp hàng xưng tội cũng rất nhiều mà số linh mục có mặt để giải tội thì ít.

Đến giờ thánh lễ bắt đầu lúc 14g00 thì cả nhà thờ đã chật kín người và hai bên hông nhà thờ cũng không còn chỗ ngồi. Ban tổ chức ước lượng số bạn trẻ đến tham dự Thánh lễ lên đến 1.300 người. Thánh lễ diễn ra thật long trọng và sốt sắng. Từ lời dẫn lễ cho đến những lời nguyện, bài giảng, bài phát biểu của các cha và đại diện các bạn trẻ đều sâu sắc, đầy ý nghĩa và thấm đậm tinh thần của ngày lễ mừng Ngôi hai Thiên Chúa giáng trần. Ca đoàn trong Thánh lễ toàn là những người lao động đầu tắt mặt tối, chẳng có bao nhiêu thì giờ để tập tành, thế mà họ hát thật hay và thánh thót du dương. Trong Thánh lễ, do được nhắc nhở từ đầu nên không có những người có những cử chỉ thiếu trang nghiêm như chụp hình, quay phim, hoặc đi ra đi vào giữa thánh lễ. Đặc biệt đến giờ rước lễ thì số người lên rước Mình Thánh Chúa rất đông, và dường như không có trường hợp những người không rước lễ ra ngoài nhà thờ đứng trò chuyện hoặc hút thuốc một cách bất kính.

Thánh lễ mừng Chúa Giáng Sinh kết thúc với nghi thứ hôn chân Chúa Hài Đồng. Sau đó, mọi  người ra trước nhà thờ để chụp hình lưu niệm, dùng thức ăn nhẹ, và gặp gỡ trò chuyện với nhau một cách thân tình. Niềm vui Giáng Sinh đang dâng tràn với nhiều cái bắt tay, những cái ôm, những câu chào thăm hỏi thì bổng nhiên từ phía nhà vệ sinh nam có một vụ xô xát và đánh nhau xảy ra. Số người tham gia cuộc đập lộn lên tới 5-6 người, cả nam lẫn nữ.

Khi có người đến nói cho tôi hay thì việc đập nhau đã chấm dứt. Một vài người tham gia đã ra khỏi nhà thờ. Người còn lại thì đang chảy máu vị bị những quả đấm vào mặt. Tôi hỏi chuyện thì biết lý do đánh nhà là do mâu thuẩn xảy ra cách đây đã hai năm. Nhưng giờ gặp nhau ở nhà thờ, gặp nhau sau Thánh lễ Giáng Sinh, một bên vẫn chưa hết bực tức nên đã giải quyết bằng bạo lực ngay tại chỗ.

Cha xứ người Thái, nhân viên nhà thờ, giáo dân người Việt đã chứng kiến toàn bộ sự ẩu đả xảy ra ngay bên ngoài nhà thờ. Mọi người đều không thể tin nổi có thể có sự việc như thế xảy ra ngay sau thánh lễ.

Nhân viên bảo vệ nhà thờ nói, “Tại sao người Việt có thể đập nhau trong ngày mừng lễ Chúa sinh ra?”

Cha Suphasin nói, “Tổ chức lễ có đông người Việt là sợ có đập nhau như thế này.”

Người trong cuộc là người khởi chiến trước thì nói: “Cha phải thông cảm cho con vì con tức quá.”  

Còn anh Anh, trưởng nhóm Praram 3 thì nói một cách buồn bả: “Thánh lễ vừa mới xong một cách tốt đẹp, chưa kịp mừng thì đã có chuyện. Không biết từ này trở đi cha xứ và giáo dân người Thái sẽ nhìn nhóm người Việt ở đây như thế nào?”  

Thế là tất cả công sức của các cha, sự đóng góp của các nhóm bạn trẻ, sự hy sinh vất vả của nhóm Praram 3 để có một ngày lễ Giáng Sinh long trọng, vui tươi, thánh ân cho mọi người bổng đã bị đổ vở chỉ vì ai đó không thể kiềm chế nổi cảm xúc của mình. Họ không hề nghĩ rằng cái nhu cầu ích kỷ cá nhân của họ sẽ gây tổn thương gì đến cho những người đã lao nhọc để tổ chức Thánh lễ, hay sẽ để lại tai tiếng gì cho Hiệp hội Công giáo Việt Nam tại Thái Lan khi phải đối phó với những trách móc và chỉ trích đến từ các linh mục và giáo dân bản xứ.

Đến bay giờ mình đang chờ những người trong cuộc đến để nói lời xin lỗi đối với các cha, đặc biệt là cha xứ Thái Lan. Có người hứa sau Tết dương lịch sẽ lên, có người liên lạc những không thấy trả lời. Mình sẽ chờ xem họ có ý thức về những việc họ làm và có động thái nào để chịu trách nhiệm cho hành động của mình hay không? Một điều tôi chắc chắn là hậu quả của vụ đánh lộn này sẽ còn tồn tại rất dài trong trí nhớ của các linh mục và giáo dân Thái Lan. Không chỉ ở nhà thờ này mà khắp giáo phận Bangkok và các giáo phận lân cận người ta sẽ biết về chuyện này. Và 10 năm sau họ sẽ vẫn còn nhớ và đem ra mổ xẻ khi nhận định về đạo đức của người Việt Nam.

Bangkok, ngày 30.12.2016

Giáng Sinh thứ 10 trên đất Thái




Thế là đã 10 mùa Giáng Sinh trên đất Thái chia đều ở hai nơi, 5 mùa ở Bangkok và 5 mùa ở tỉnh Nong Bua Lamphu, vùng đông bắc Thái Lan. Giáng Sinh ở Thái Lan vốn đã không nhộn nhịp như những nơi khác trên thế giới năm này lại có phần trầm lắng hơn vì người Thái đang trong thời gian để tang vương quốc vừa mới băng hà cách đây hơn hai tháng, nên việc trang hoàng các đường phố và trung tâm mua sắm rực rở như mọi năm thì năm này đã giảm bớt rất nhiều. Có nhiều nơi bình thường người ta bắt đầu trang hoàng từ tháng 11 năm này chẳng có một tí không khi Giáng Sinh nào hết. Thậm chí các nhà thờ Công giáo cũng đồng lòng là sẽ hạn chế những sinh hoạt nhộn nhịp trong khuân viên nhà thờ trong đêm Giáng Sinh để giữ tinh thần tưởng nhớ vị vua chung trên toàn đất nước. Bình thường ở Thái Lan trong đêm Giáng Sinh thì đi ra đường không mấy có không khí ngày lễ nhưng ít nhất khi đến nhà thờ thì sẽ thấy có hang đá và những sinh hoạt vui nhộn để mừng Chúa xuống thế. Nhưng năm nay các nhà thờ hầu hết chỉ tổ chức Thánh lễ hoặc có thêm phần hoạt cảnh Giáng Sinh, nhưng sẽ không có tổ chức những sinh hoạt mang tính lễ hội.

Cảnh vật bên ngoài là thế, nhưng điều đó không có nghĩa mình không thể tạo cho mình niềm vui Giáng Sinh riêng như tổ chức liên hoan với những người thân quen, trang trí không gian trong nhà để có không khí của ngày lễ. Vì thế  mình vẫn có cây thông, vẫn treo những ngồi sao Giáng sinh trước nhà, và mở những bài thánh ca Giáng Sinh để lắng nghe và hòa mình vào tinh thần của mùa hồng ân. Niềm vui Giáng Sinh bắt nguồn từ chính trong tâm hồn của từng người nên mình luôn cảm nhận được niềm vui cho dù là Giáng Sinh giá rét đầy tuyết ở bắc Mỹ, Giáng Sinh nhộn nhịp ở Sài Gòn, Giáng Sinh nóng bức ở Úc châu, hay là Giáng Sinh trầm lắng ở Thái Lan. Đó là những nơi mình đã đón Giáng Sinh và chưa bao giờ có một Giáng Sinh buồn. Không có Giáng Sinh buồn vì bên cạnh mình luôn có gia đình hoặc những người thân thương, bạn hữu khiến cho ngày lễ luôn ấm áp tình người và thấm đậm tình Chúa.

Giáng Sinh là một dịp nhắc nhở mình rằng khi ta cảm nhận được sự hiện diện của Thiên Chúa ở giữa nhau thì lòng của mình luôn tràn ngập bình an và yêu thương, yêu thương dành cho Chúa và cho nhân loại. Mỗi Giáng sinh giúp cho ta nhận ra sự khác biệt giữa một cuộc sống không cảm nhận được sự hiện diện của Chúa và một cuộc sống có Chúa rất gần gũi với chúng ta—một Thiên Chúa hiền lành như một em bé mà ta có thể bồng bế trong tay, một Thiên Chúa khiêm nhường như một hài nhi sinh ra trong hang lừa máng cỏ đơn sơ nghèo hèn, một Thiên Chúa cảm thông đến nỗi sẵn sàng mang thân phận con người để cùng đồng hành với chúng ta trong những nỗi vui buồn của cuộc sống. Dịp lễ Giáng Sinh nhắc nhở cho mỗi người giữa hai sự lựa chọn – chọn có Chúa hoặc chọn không có Chúa trong cuộc sống. Cụ thể hơn, đó là chọn giữa sự bình an hay sự bon chen trong cách sống, chọn giữa sự tử tế hay sự lừa đảo, mưu kế trong cách đối nhân sử thế, và chọn giữa một tấm lòng biết cảm thông, chia sẻ hay một tấm lòng ích kỷ, hẹp hòi trước những nỗi đau của người khác. Vì thế Giáng Sinh không phải là một ngày lễ hội để vui chơi thỏa thuê mà là một cơ hội để cho mọi người xác định lại với bản thân thái độ và cách sống của chính mình sẽ như thế nào không chỉ trong dịp lễ mà trong mỗi ngày của cuộc sống.

Bangkok, ngày 24.12.2016

Cảm nhận từ một chuyến đi




Cuối cùng mình cũng đã hoàn tất chương trình kêu gọi hỗ trợ đồng bào ở vùng lũ lụt Miền Trung và cùng với đoàn làm việc đi đến tận nơi để trao những món quà tinh thần và vật chất cho những người thiếu may mắn ở hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình. Sau khi mọi thứ đã hoàn tất, mình có một số cảm nhận về những gì đã xảy ra trong suốt hơn một tháng qua từ khi chương trình được khởi xướng cho đến khi món quà cuối cùng được trao cho các nạn nhân của thiên/nhân tai.

1) Sự chia sẻ trong hoàn cảnh thiếu thốn luôn mang rất nhiều ý nghĩa. Những đóng góp nhỏ bé của quý anh chị em lao động di dân và những bạn sinh viên Việt Nam tại Thái Lan là sự chia sẻ trong thiếu thốn chứ không phải là dư giả. Thời gian qua kinh tế Thái Lan đang ì ạch, vương quốc băng hà, người dân Thái không có tinh thần và điều kiện để tiêu sài như trước đây. Những người lao động Việt Nam tại Thái Lan, đặc biệt là những người làm việc phục vụ trong nhà hàng quán ăn vì thế cũng mất thu nhập theo. Nhưng khi được kêu gọi đóng góp, nhiều người đã hy sinh một ít tiền lương tháng để gởi về cho đồng bào Miền Trung. Một trong những người đầu tiên đóng góp là một bạn trẻ người lương, cũng là người đã trực tiếp viết bài lên trang Facebook của mình đề nghị mình thay mặt người Việt tại Thái Lan giúp đỡ đồng bào lũ lụt. Số tiền bạn ấy gởi tới là 2.000 baht, 1/5 tiền thu nhập hàng tháng của đa số những người lao động tại Thái Lan . Cũng có những người chỉ đóng góp vài trăm baht, nhưng số tiền ít không phản ảnh tấm lòng mà những người con xa xứ dành cho quê hương và đồng bào.

2) Trong khổ cực người ta vẫn có thể cười rất tươi. Đó là cảm nhận của mình khi gặp gỡ những con người đang trải qua vô vàn vất vả vì tai họa do thiên nhiên và con người gây ra. Khi tới những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề tưởng chừng ta sẽ gặp những người mặt mày u buồn, sầu não trong sự khốn cùng. Nhưng thực tế hoàn toàn trái ngược. Có khách đến họ vẫn tươi cười chào đón, thăm hỏi, và cảm ơn lòng hảo tâm của những người trong đoàn cũng như hàng ngìn tấm lòng mà đoàn là đại diện cho những tấm lòng đó. Bất kể người già hay trẻ em, mỗi khi cha Hùng làm những màn ảo thuật cho họ xem thì trên khuôn mặt đều rạng rở và phấn khởi trước những động tác tuy đởn giản nhưng lạ thường của ngài. Đến với vùng lũ lụt, mình đã thấy nhiều nụ cười hơn nước mắt. Họ cười không phải vì nhận được những món quà, không phải vì được gặp gỡ đoàn từ thiện, mà cười vì đó là “vũ khí” tinh thần để chống cự lại nỗi thất vọng, sự gian nan khó nhọc, và sự kiệt quệ trong tinh thần lẫn thể xác. Khi đã mất mát quá nhiều, khi đã khóc khô nước mắt, thì cái còn lại cho những con người có tinh thần và ý chí siêu việt luôn là một nụ cười rạng rở như một thách đố đối với những thứ đang đe dọa làm suy sụp đời sống của mình.

3) Vùng lũ lụt là một vùng thật đẹp. Khi không bị nước sông dâng tràn ngập bờ, cuốn đi của cải mùa màng của người dân, khi người ta không xả lũ bất ngờ khiến người dân chỉ kịp bỏ chạy để duy trì mạng sống thì vùng này có quang cảnh thật tuyệt vời. Ở đây có thể là những nơi làm du lịch sinh thái, là những điểm nghỉ ngơi cho những ai muốn xã stress do cuộc sống và công việc, là những nơi xây dựng những trung tâm tĩnh tâm hoặc thiền viện thật lý tưởng. Và khi dòng sông không bị ô nhiễm bởi những thứ chất độc hại gây thiệt hại cho hệ thống môi sinh thì nó là nguồn mưu sinh vô cùng quan trọng cho người dân ở đây. Nhưng tiếc thay nơi đây người dân vẫn cứ nghèo, và mỗi khi có mưa bão, lũ lụt thì người ta phải làm những công tác cứu trợ để giúp đỡ những đồng bào lâm nguy. Không ai có thể làm ngơ khi nhìn thấy cảnh những cụ già phải ngồi trên trần nhà để tránh lũ, hay cảnh những con vật gia súc là nguồn kinh tế của người dân nằm chết la liệt, hay cảnh cây cối mùa màng hoàn toàn bị hư hại do bị dòng lũ cuốn đi. Tuy nhiên, người đi làm cứu trợ không thể đến đây mà không đặt câu hỏi: “Tại sao ở một vùng đất nước có cảnh vật thiên nhiên hùng vĩ và tuyệt vời thế mà người dân phải luôn sống trong cảnh nghèo khó, túng thiếu đủ bề?”

4) Một người làm từ thiện phải vô cùng thận trọng trong hành đồng và cung cách của mình. Biết là người dân ở đó đang nghèo khổ, họ rất trông chờ vào những khoản tiền mà những nhà hảo tâm giúp đỡ, và họ biết ơn sự chia sẻ của những người có lòng tốt đối với họ, nhưng lời nói, thái độ, và cách thức trao tặng những món quà đó cũng là điều mà người làm từ thiện phải chú tâm để không gây tổn thương đến nhân phẩm và lòng tự trọng của người nhận quà. Và bên cạnh món quà vật chất mà người từ thiện mang đến cho họ thì còn có món quà tinh thần, là một lời động viên, một câu nói chia sẻ và thông cảm, một cử chỉ thân thiện để nối kết tình người. Mình vẫn còn nhớ những cái nắm tay thật chặt của những cụ già yếu ớt mà mình tới thăm hỏi, hay những nụ cười thật tươi trên khuôn mặt của những con người đã mất mát thật nhiều. Dù họ có nghèo khó hay yêu đuối thì đến với họ điều mỗi người làm công tác từ thiện cần phải nhắc nhở chính mình là phải luôn tôn trọng người khác và không làm hay nói bất cứ điều gì tổn thương đến nhân phẩm của họ. Một món quà thật lớn có thể trở nên vô giá trị nếu nó được trao bằng thái độ coi thường và khinh khi người khác. Ngược lại một món quà nhỏ bé có thể trở nên lớn lao khi nó gói ghém tình yêu và sự chia sẻ nhiệt thành từ người trao tặng.

5) Cho và nhận luôn đi kèm với nhau. Nó đã trở thành một quý tắc hiển nhiên trong mối tương quan giữa con người với con người. Cho thật sự, cho với một tâm tình chân thành thì chắc chắn người cho sẽ nhận lại gì đó. Ta không nên quá bất ngờ với điều này. Ai cho mà không cảm thấy mình đã nhận được bất cứ điều gì nên xem xét lại và chất vấn chính mình về cách cho của mình. Phải chăng mình đã cho một cách hời hợt, thiếu tự nguyện, hay cho không phải vì lòng bác ái mà vì một mục đích nào khác? Bản thân mình đã nhận được rất nhiều từ hoạt động từ thiện vừa qua, bắt đầu từ lúc kêu gọi đóng góp cho đến khi chính tay trao những món quà cho đồng bào vùng lũ lụt. Rất khó để mình có thể xác định cái mình đã nhận được là gì. Nhưng một điều mình tin rằng mình đã trở nên một con người tốt hơn vì những gì mình đã làm. Biết cho đi và hy sinh là một cách để cải thiện bản thân, để thăng tiến trong đức hạnh và trở nên một con người nhân văn và nhân đạo hơn. Một con người tốt luôn làm những điều không chỉ mang đến sự hửu ích cho người khác mà còn cho chính mình nữa. Một người biết tập cho, và cho một cách đúng đắn, chắc chắn sẽ nhận lại được điều gì đó cho chính mình. Vì thế đừng có sợ cho đi rồi phải gánh chịu mất mát hay thiệt thòi. Điều đó sẽ không bao giờ xảy ra nếu hành động cho đi xuất phát từ một tấm lòng nhân ái.

Chương trình kêu gọi đóng góp đã kết thúc. Giờ đây mình trở lại với công việc hằng ngày—dạy học, soạn giáo án, chấm bài, nghiên cứu, viết lách, việc mục vụ cho anh chị em di dân tại Thái Lan—những công việc không mấy liên quan đến những gì đang xảy ra ở Miền Trung. Như bao nhiêu người khác, mình đến vùng lũ lụt, làm công tác từ thiện, rồi lại đi. Nhưng khi nghĩ lại số phận của bao nhiêu đồng bào ở đó mình cũng không thể không một chút chạnh lòng. Nhận món quà nhỏ bé xong, họ vẫn nghèo, vẫn khổ, vẫn cực, vẫn sẽ phải chống chọi với lũ trong tương lai. Khi nào, mình tự hỏi, người dân ở đó mới hết khó nhọc vì thiên tai, điêu đứng vì nhân tai? Hay việc cứu trợ sẽ còn phải diễn ra dài dài mỗi năm mùa mưa mùa lũ trở về trên dải đất Miền Trung?

Ngày 24.11.2016 (Lễ Các Thánh Tử Đạo tại Việt Nam)