Tham dự tụ nghị tại Úc



Tuần này mình tham dự tu nghị Dòng Ngôi Lời trong vai trò thành viên của Hội đồng Giám tỉnh của Dòng. Lần cuối cùng có chương trình tu nghị là năm 2018. Lần đó mình cũng được tham dự trong vai trò là đại diện của hạt Thái Lan. Tỉnh Dòng Úc hiện nay bao gồm 4 quốc gia – Úc, New Zealand, Thái Lan và Myanmar. Tu nghị là sự kiện quan trọng nhất của hội dòng vì đây là dịp mà các lãnh đạo và các đại diện tham dự chương trình để bàn thảo và đưa ra những nghị quyết mang tính ràng buộc nhằm phát triển đường hướng hoạt đồng của hội dòng cho tương lai. Tu nghị cấp tỉnh dòng cũng là một bước cần thiết để chuẩn bị cho Tổng tu nghị của toàn thể hội dòng diễn ra tại Rô-ma tháng 6 năm 2024. Chương trình Tổng tu nghị của Dòng Ngôi Lời diễn ra mỗi 6 năm một lần và kéo dài khoảng 1 tháng. Tổng tu nghị tháng 6/2018 mình cũng được tham dự trong vai trò là đại diện của tỉnh dòng Úc.
 
Chương trình Tu nghị diễn ra lần này thật đặc biệt vì đây là sự kiện quy mô đầu tiên của hội dòng quy tụ đông đảo thành viên từ khắp các quốc gia và vùng miền của hội dòng lại với nhau tại ngoại ô Sydney là trung tâm của dòng SVD tại Úc. Thời gian đại dịch chính quyền Úc châu ban hành quy luật rất nghiêm khắc về việc đi lại nên không dễ gì cho bề trên có thể tổ chức các chương trình quy tụ nhiều thành viên lại với nhau. Năm 2021 vì nhu cầu họp toàn bộ các thành viên nên đã có một chương trình online. Bên cạnh đó các chương trình tĩnh tâm hàng năm cũng đã diễn ra online.

Những ngày qua, mình có thể cảm nhận được tình cảm mà các thành viên trong hội dòng dành cho nhau. Tỉnh dòng Úc có gần 100 thành viên đến từ nhiều quốc gia trên thế giới. Đặc biệt trong số đó có 27 thành viên là người gốc Việt đang phục vụ ở tất cả các 4 quốc gia của tỉnh dòng. Tinh thần huynh đệ được thấy rõ rệt trong cách mọi người giao lưu với nhau trong giờ ăn, giờ giải lao, và đặc biệt được nhận thấy trong lối bàn luận chia sẻ trong cuộc họp. Mặc dù trong chương trình họp có nhiều vấn đề quan trọng với nhiều cách nhìn và quan điểm khác nhau tuỳ theo cá nhân, nhưng mình cảm thấy mọi người rất thận trọng, tử tế trong cách chia sẻ quan điểm, không có những lời nói, thái độ, hay cử chỉ có thể tạo nên sự xung đột. Ngược lại, mọi người rất chú tâm để lời nói của mình mang tính xây dựng nhằm đóng góp cho cuộc bàn luận cách tích cực.
 
Thầy David Leary, OFM là người được mời để điều phối cuộc họp đã nhiều lần nhận xét về sự hoà nhả và cởi mở của các thành viên khi bàn luận với nhau. Bên ngoài cuộc họp thì mọi người luôn tụm năm tụm ba để giao lưu và chia sẻ về cuộc sống và công việc mục vụ truyền giáo của mình. Có người phục vụ ở đảo nhỏ; có người dấn thân với người thổ dân trong vùng sa mạc; có người đồng hành với người di dân ở các thành phố lớn; có người đảm trách những giáo xứ ở vùng sâu vùng xa. Mỗi người một mục vụ khác nhau, nhưng tất cả đều cố gắng phục vụ dưới sự soi sáng của Chúa Thánh Thần, bước theo Giê-su để làm sáng danh Chúa trong mọi bối cảnh mà mình được sai tới.
 
Với châm ngôn cuộc sống và sứ vụ của Chúa Giê-su chính là cuộc sống và sứ vụ của từng nhà truyền giáo Ngôi Lời, mọi người hướng tới sự sáng tạo trong sứ mạng loan báo Tin Mừng trong thời đại mới, trước một thế giới ngày càng thế tục hoá được điều khiển bởi chủ nghĩa khoa học và mô hình kỹ trị. Trong cuộc họp lần này, các tham dự viên cũng đã bỏ ra thời giờ để xác định những ưu tiên của hội dòng trong hoạt động truyền giáo trong thời gian tới. Một số ưu tiên bao gồm việc đối thoại và phục vụ những người yếu thế trong xã hội (người nghèo, di dân, tị nạn, v.v.), những dân tộc thổ dân ở các quốc gia trong tỉnh dòng, những người đang tìm kiếm đức tin, cũng những tất cả những người có thiện tâm thiện chí nhằm cùng nhau đóng góp vào việc xây dựng một nền văn hoá gặp gỡ, đồng thời chung tay chăm sóc cho tạo hoá và Ngôi Nhà Chung của nhân loại.
 
Các thành viên trong hội dòng sẽ nỗ lực sống lý tưởng này trong những cộng đoàn đa văn hoá. Từ trải nghiệm sống tình huynh đệ và giao thoa văn hoá trong cộng đoàn, mọi người sẽ thăng tiến và được biến đổi để có thêm những tố chất cần thiết cho đời sống dấn thân phục vụ theo chân Đức Ki-tô. Đây là lý tưởng và một mô hình tốt lành mà Dòng Ngôi Lời khắp nơi trên thế giới đang hướng tới nhằm đóng góp vào việc loan báo về Nước Trời.

Ngày mai (thứ sáu) sẽ là ngày họp cuối cùng. Từ ngày thứ bảy trở đi, dường như tất cả mọi người sẽ trở về nơi mình đang phục vụ. Mình cũng sẽ quay lại Thái Lan để tiếp tục những sinh hoạt và công việc mà mình đang phụ trách. Những ngày qua, mình đã lắng nghe nhiều, phát biểu nhiều, đọc tài liệu và suy tư nhiều. Mình cũng có một chút áp lực vì là thành viên trong hội đồng Giám tỉnh mình được giao thêm trọng trách nhằm hỗ trợ cho bề trên để lãnh đạo hội dòng. Từ khi vào vai trò này, mình phải tham dự thêm nhiều cuộc họp, mất nhiều thời giờ mà lẽ ra mình có thể làm những việc khác. Tuy nhiên, trong vị trí mới, mình có cơ hội hiểu biết nhiều hơn về các vấn đề trong hội dòng, những thao thức và thách đố của các anh em đang phục vụ ở các vùng khác nhau, đặc biệt ở ngoài Thái Lan. Mình hy vọng rằng mình sẽ biết cách để lắng nghe và kết nối với các anh em nhiều hơn, phục vụ hội dòng một cách tận tình một khi đã chấp nhận vai trò được trao phó.

Sydney, ngày 9.3.2023

Nhật ký từ Manila (2)


Sau những ngày công tác ngắn ngủi tại Philippines, mình đã trở lại sân bay quốc tế Manila để trở về Bangkok. Chuyến đi Philippines lần này ít ngày nhưng rất hiệu quả. Mình đã gặp gỡ với các nhà nghiên cứu tại hai trường đại học Santo Tomas (Manila) và St Louis (Baguio City) để trao đổi về phương cách triển khai các hoạt động nhằm thúc đẩy và hỗ trợ việc nghiên cứu và phổ biến nghiên cứu trong các lĩnh vực Tôn giáo và Truyền thông Xã hội trong bối cảnh Philippines. Bởi vì TT ARC chủ trương thúc đẩy nghiên cứu trong bối cảnh Á châu, nên việc thành lập ARC Philippines sẽ giúp đẩy mạnh các hoạt động của TT tại đây.

Sau khi gặp gỡ các nhà nghiên cứu, mình đã tìm ra được một người để đảm trách vai trò lãnh đạo (điều phối viên) cho ARC Philippines, là một tiến sĩ thần học đang giảng dạy tại đại học St Louis ở Baguio City. Bên cạnh đó, tại Manila một nhóm giảng viên đại học Santo Tomas cũng sẽ cộng tác để giúp cho tạp chị học thuật của ARC được đăng ký chính thức với hệ thống SCOPUS. SCOPUS là một trong những cơ sở dữ liệu của các bài báo khoa học từ nhiều lĩnh vực khác nhau có uy tín nhất thế giới. Khi một tạp chí đã được SCOPUS hoặc một cơ sở dữ liệu chấp nhận đồng nghĩa rằng các bài viết được đăng trong tạp chí có mặt trong hệ thống sở hữu chất lượng đáng tin cậy về mặt khoa học. Một tạp chí được SCOPUS công nhận sẽ thu hút nhiều tá giả muốn đóng góp bài vở. Tuy nhiên, để được đăng trong tạp chí mỗi bài viết sẽ phải trải qua một quá trình thẩm định khá khắt khe.

Trong vai trò là tổng biên tập của tạp chí học thuật “Religion and Social Communication” (Tôn giáo và Truyền thông Xã hội,” đây là mục đích mà mình đã và đang hướng tới từ khi bắt đầu đảm nhiệm vai trò cách đây vài năm. Đến nay đã trải qua 20 năm tạp chí được phát hành, nên mình nghĩ đã đến lúc làm những gì cần thiết để được đưa vào các hệ thống dữ liệu quốc tế. Mình đến Philippines lần này với niềm hy vọng tìm ra cộng sự để giúp hiện thực hoá nguyện vọng này. Nếu thành công, tạp chí sẽ giúp phục vụ nhiều hơn các đối tượng nhà nghiên cứu tại Á châu cũng như trên toàn thế giới.

Manila, ngày 14.11.2022

Nhật ký từ Manila (1)

Mới trở về từ Âu châu chỉ vài ngày thì hôm qua mình lại lên đường đi Manila, Philippines để họp với các cộng sự trong trung tâm nghiên cứu ARC do mình điều hành. Những ngày qua mình ngủ không tốt, không biết do thay đổi múi giờ, nhiều suy nghĩ trong đầu, hay ‘phong thuỷ’ của phòng ngủ mà mỗi tối mình chỉ thiếp đi được vài tiếng đồng hồ. Nhưng giấc ngủ ngắn ngủi đó cũng không mấy chất lượng vì không sâu. Sáng thứ tư đáng ra mình phải lái xe lên đại chủng viện để dạy học, nhưng vì cảm thấy không khoẻ vào buổi sáng nên đã gọi lên văn phòng xin dạy online. Mình sợ rằng người không tỉnh táo, khi lái xe đi hoặc về mà buồn ngủ thì sẽ có nguy cơ gây ra tai nạn. Cũng may thời nay các chủng sinh cũng đã quen với việc học online nên sự thay đổi này không mấy gây khó khăn gì. Khi ở Âu châu, tuần trước mình cũng đã dạy học online. Tuy nhiên, do múi giờ cách nhau tới 7 tiếng, nên mình phải vào mạng từ lúc 2 giờ sáng, trong khi ở Thái Lan thì 9 giờ sáng.
 
Chuyến đi Philippines lần này mình chỉ có mục đích đơn giản là kết nối với các cộng sự nhằm thúc đẩy một số hoạt động mà mình muốn triển khai cho trung tâm vào năm 2023. Một trong những hoạt động quan trọng là xây dựng thư viện trực tuyến bao gồm những tập sách và bài viết của Lm Josef-Franz Eilers, SVD. Ngài là một chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực truyền thông xã hội, và cũng là người thành lập trung tâm ARC vào năm 1999 khi còn là thư ký của văn phòng truyền thông xã hội của Hội đồng Giám mục Á châu. Sau khi qua đời đầu năm 2021 ở tuổi 88, cha Eilers đã để lại nhiều tập sách và bài viết về truyền thông xã hội mà ai nghiên cứu hoặc theo học lĩnh vực này đều phải tham khảo.
 
Tuy nhiên, nhiều cuốn sách của ngài hiện đang được một nhà xuất bản tại Philippines giữ bản quyền nên ARC cần phải xin phép nxb thì mới đưa lên mạng được. Đây cũng là một điều mà mình không biết phía nxb có sẵn sàng hỗ trợ hay không. Mình cũng hy vọng rằng với nguyện vọng phổ biến kiến thức vô vị lợi của ARC, nxb sẽ đồng cảm và ủng hộ cũng như cho phép ARC sử dụng các tác phẩm của cha Eilers. Có được điều này sẽ rất bổ ích cho nhiều người ở các quốc gia mà không thể dễ dàng tiếp cận được với sách của ngài.

Tối hôm qua và trưa nay mình đã gặp hai cha D. và cha V. Cả hai đều là người Việt nhưng một người đến từ Việt Nam và một người đến từ Đ. Một người đang đi học và một người thì đang giảng dạy tại trường Đại học giáo hoàng Santo Tomas. Trong các cuộc gặp gỡ này, mình đã có dịp trao đổi với hai cha về những hoạt động mà mình dự tính cho ARC và cả hai đều sẵn sàng hỗ trợ mình với những gì có thể trên tinh thần phục vụ Giáo hội, đặc biệt trong lĩnh vực truyền thông xã hội là một trong những chủ trương chính của ARC. Thời gian qua, cả cha D. và cha V. cũng đã có những đóng góp giá trị cho ARC qua những chuyên môn của mình nên mình tin rằng các ngài sẽ còn đồng hành với ARC trong nhiều công việc khác nữa trong tương lai.

Những ngày ở Philippines, ngoại trừ một chuyến đi tới Baguio City cách Manila 250km để gặp hai cộng sự quan trọng tại trường đại học Saint Louis thì mình sẽ nghỉ tại nhà chính của tỉnh dòng Ngôi Lời tại Manila. Mình hy vọng rằng qua chuyến đi ngắn ngày và với việc gặp gỡ trực tiếp các cộng sự tại Philippines, những công việc mà mình muốn triển khai cho ARC sẽ sớm được hình thành.
 
Manila, ngày 11.11.22