Thakhaek, Lào - Tuy xa mà gần, tuy gần mà xa




Sinh hoạt ban sáng của người dân trên con đường trước nhà thờ chánh tòa

Ở thành phố Thakhaek chỉ cách Thái Lan một con sông Mekong và cách Việt Nam 150km mà mình cảm thấy như gần Việt Nam rất nhiều. Khi đến bến xe thì đã thấy hàng chục người Việt Nam đang lên xe đò để đi qua Thái Lan làm việc. Một số quán xá trong khu vực bến xe cũng là của người Việt. Vừa ra khỏi bến xe mình nhìn thấy một quán nhậu bình dân. Anh Trung, một trong những người lãnh đạo cộng đoàn Công giáo Việt Nam ở Tha Khaek cho hay trong thành phố có khoảng 15 quán cà phê Việt. Tối qua anh Trung và một số người Việt ở đây mời mình và cha Phương đến một quán trong phố để thưởng thức lẫu hải sản và lươn xào lăn. Ngoài bia Lào, quán còn phục vụ bia Huda.

Chỉ cách một con sông mà bên này đã thấy người ta bán trứng vịt lộn và nước mía trên đường. Mỗi sáng trước cổng nhà thờ chánh tòa có xe bán bánh mì patê với ổ bánh mì quen thuộc như ở Việt Nam. Sáng nay mình đi dạo phía trước nhà thờ để ngắm sinh hoạt của người địa phương thì phát hiện xe bán bánh mì nên làm luôn một ổ. Ổ nhỏ thì giá 5,000 kip còn ổ lớn thì 10,000 kịp. Cái bảng ghi tên nhà thờ treo trước cổng chính được ghi bằng ba thứ tiếng: Lào, Việt và Anh. Mỗi chiều Chúa Nhật đều có lễ tiếng Việt. Trước đây khi cha Toàn thuộc dòng CCT phục vụ tại ĐCV thì ngài phụ trách cộng đoàn. Nay cha Toàn được dòng CCT thuyên chuyển qua phục vụ tại tỉnh Nong Khai, Thái Lan thì cha Phương lại sang Lào để truyền giáo, đồng thời giúp cho cộng đoàn Việt Nam ở đây.

Thakhaek chỉ cách Thái Lan một con sông lớn nên văn hóa và ngôn ngữ Lào cũng rất giống Thái Lan, đặc biệt là vùng đông bắc Thái Lan nơi mình từng làm truyền giáo. Vì thế sang đây mình không thấy bở ngở trước những món ăn địa phương. Ngay cả ngôn ngữ mình cũng hiểu được khoảng 80%. Vì thế nên đến đây mình cứ có cảm giác như “tuy xa mà gần, tuy gần mà xa.”

Thakhaek, Lào ngày 6.5.2015

Buổi học thứ nhất tại ĐCV Thánh John Vieney, Lào

Thầy Saiya đang cầu nguyện một mình trước giờ ăn trưa

Hôm nay lớp học thuyết giảng bắt đầu cho các thầy đang trong năm 1 đế năm 3 thần học tại Đại Chủng Viện thánh John Vienney. Lớp học chỉ kéo dài 3 tuần, nhưng mình yêu cầu các thầy phải chuẩn bị và giảng 3 bài giảng – một bài giảng ngày lễ thường, và 2 bài giảng ngày lễ Chúa Nhật. Riêng có hai thầy đã từng học lớp này với mình thì mình yêu cầu chuẩn bị 3 bài giảng cho các dịp rửa tội, lễ hôn phối và lễ an táng. Các bài giảng sẽ diễn ra trong khuôn khổ của Thánh lễ thật hoặc thánh lễ được “dựng” lên để có bầu khí tốt nhất cho việc thực hiện bài giảng. Việc giảng hay không chỉ dựa vào việc chuẩn bị tốt bài giảng trên giấy tờ mà còn lệ thuộc vào đối tượng nghe và bối cảnh của Thánh lễ nơi bài giảng diễn ra. Đó là lý do tại sao mình muốn cho các thầy được thực tập một cách thực tế nhất có thể để có kinh nghiệm cho chính mình.

Trong lớp đầu tiên các thầy đều chia sẻ rằng mỗi người đang làm mục vụ cho các cộng đoàn Kitô giáo ở trong các làng mạc vào ngày Chúa Nhật. Không phải chỉ lên thần học các thầy mới phải đi mục vụ mà đã làm mục vụ từ nhiều năm nay, thậm chí khi còn là tiểu chủng sinh. Việc mục vụ của tất cả các thầy đều bao gồm việc dạy giáo lý, chia sẻ Lời Chúa, và cử hành một số nghi thức khác khi không có linh mục hiện diện. Trong giáo phận vì thiếu linh mục nên mỗi làng chỉ có linh mục đến dâng lễ mỗi tháng một lần. Vì thế chỉ có các thầy là có mặt hàng tuần để phục vụ cho giáo dân.

Nghe các thầy chia sẻ mới thấy vai trò của các thầy quan trọng như thế nào trong cộng đoàn Kitô giáo ở vùng xa xôi thiếu thốn các vị mục tử. Mặc dầu các thầy không nhận được nhiều học vấn vì điều kiện trong Giáo hội Lào rất hạn chế, nhưng công việc mục vụ lại vô cùng lớn lao khi phải là người đứng ra rao giảng và là đại diện cho Giáo hội trước mặt giáo dân. Vì thế nên môn học thuyết giảng là một môn học thật sự cần thiết cho công việc mục vụ của các thầy để mang Tin Mừng của Chúa đến cho các tín hữu cũng như giúp củng cố đức tin của họ trong môi trường mà Giáo hội vẫn còn rất bé nhỏ.  Tất cả các thầy điều mong muốn rằng lớp học này sẽ mang lại nhiều bổ ích cho việc mục vụ hiện nay cũng như đời sống linh mục của mình trong tương lai.

Thakhaek, Lào, ngày 5.5.2015 

Trở lại ĐCV Thánh John Vienney ở Lào

Một góc của Đại Chủng Viện thánh John Vienney

Sau hai năm trở lại Lào, điều chờ đợi và chào đón mình là cái nắng chang chang nóng như lửa đốt. Chiếc xe đò thả mình xuống ở bến xe của thành phố Tha Khaek, một thành phố nằm bên cạnh dòng song Mekong. Bên kia sông là tỉnh Nakhon Phanom nơi có rất nhiều người Thái gốc Việt sinh sống. Khi đến bến xe, anh Tr là một trong những người Việt đang lao động và sinh sống tại đây đã có mặt chờ để đưa mình về Đại Chủng Viện nằm phí sau nhà thờ chánh tòa GP Tha Khaek. Nói là nhà thờ chánh tòa nhưng cũng chỉ bằng một nhà thờ nhỏ ở Việt Nam. Còn gọi là Đại Chủng Viện nhưng số các thầy đang tu ở đây cũng chỉ có mười mấy người. Ở Lào có duy nhất một ĐCV. Anh Tr chở mình về trên chiếc xe máy của anh. Trời lúc hai giờ chiều nóng khủng khiếp. Mình ngồi sau cố lấy tay che nắng nhưng da mặt cứ bừng bừng lên như đang bị thiêu đốt. Anh Tr vừa đi vừa kể chuyện. Mình ước gì anh chạy nhanh hơn để thoát ra khỏi cái chảo lửa. Anh bảo đưa mình đi đường vòng để chỉ cho mình thấy nơi anh đang làm việc. Mình nổi cáu: - Trời ơi giờ này mà không lo đi cho mau tới nhà thờ mà còn đi vòng. Chỉ chỗ ở thì khi nào trời mát rồi chỉ cũng được.

Cuối cùng thì mình cũng đã đến ĐCV Thánh Gioan Vienney của Lào. Các thầy ra chào đón mình, đa số là những khuôn mặt quen thuộc mà mình đã gặp khi đến dạy lần trước. ĐCV thì vẫn như cũ. Trước sân có một cây xoài rất cao. Năm này cũng sai trái. Giống xoài này trái chỉ to bằng quả trứng vịt nhưng rất ngọt. Mỗi lần có những cơn gió mạnh thì trái rụng và các thầy nhặt vào ăn hoặc làm bánh tráng xoài.

Chiều hôm qua mình có gặp cha Phương thuộc dòng Chúa Cứu Thế ở đây. Ngài chuyển sứ vụ từ Thái Lan sang Lào cách đây vài tuần và hiện đang làm quen với đời sống truyền giáo tại đất Lào. Hai ngày này Giáo phận Tha Khaek đang có cuộc tĩnh tâm tháng và các cha cũng đã tụ tập về để tham dự. Giám đốc của ĐCV là cha Hiền, một người Lào gốc Việt. Ngài đã lớn tuổi, sức khỏe không tốt, nhưng ngài lại được giao phó một vai trò quan trọng trong giáo hội Lào. Hiện nay có thêm một linh mục trẻ đang giúp việc của ĐCV là cha Vũ. Ngài sinh ra ở Sawanakhet nhưng khi nghe ngài nói tiếng Việt thì cứ nghĩ là ngài sinh ra và lớn lên ở Việt Nam. Ngài được đào tạo ở nước ngoài và nghe nói tháng tới lại sẽ đi qua Ý để tiếp tục học về Thánh Kinh. Chắc chắn kiến thức của ngài sẽ rất bổ ích cho tương lai của giáo hội Lào đang còn thiếu những linh mục chuyên gia cách trầm trọng.

Ngày đầu tiên ở Lào chỉ thế. Nóng. Giãn dị. Bình yên. 

Thakhaek, Lào, ngày 4.5.2015