Trái cây và rau đắng

Bây giờ là mùa của nhiều loại trái cây, nhản, măng cụt, sầu riêng. Ở Thái Lan trái cây ngon và cũng rẻ. Một ký nhãn chỉ 10 baht, khoảng 5,000 VND. Một ký măng cụt chỉ 15 baht (7,000 VND). Măng cụt ở Thái Lan rất rẻ và ít khi bị hư. Không biết chọn măng cụt mua cũng an toàn, không như ở Việt Nam. Không biết chọn măng cụt là không dám mua vì khi mua về bổ ra bên trong không thấy gì hết. Sầu riêng ở Thái Lan cơm vừa dày vừa béo. Hạt cũng nhỏ. Nói vậy chứ mình không ghiền sầu riêng nên cũng ít khi mua. Nhưng nếu ai cho ăn thì không từ chối. Vì bữa giờ chưa lần nào tự đi mua sầu riêng nên không biết giá bao nhiêu một ký.

Hôm nay cô Tú mới đem tới nhà một bao nhãn thật to. Cô nói là ăn không sợ nóng vì đây là nhãn từ cây trong vườn nhà cô. Cô không có xịt thuốc trừ sâu. Cách đây vài ngày một anh chàng tình nguyện viên bên TT cũng có mang tới một bao nhãn hái từ trong vườn. Trái khá to và rất ngọt.

Nhưng bây giờ thì mùa xoài đã qua rồi. Chúa Nhật vừa rồi cụ Riến có cúng cho mình một bịch xoài trong vườn, nhưng khi bổ ra thì nhiều trái bị sâu hoặc là bị chua. Cũng trong vườn này, cách đây hai tháng thì xoài rất thơm và ngọt. Năm nay xoài được mùa nhưng giá lại rất thấp. Chủ vườn xoài than là người ta trả giá thấp quá. Thà phân phát cho bà con xóm làng ăn còn tốt hơn là bán với giá thấp tệ như thế.

Sáng nay con Phát ghé qua để gởi quà. Nó mới quay lại từ Việt Nam để tham dự đám tang trong gia đình. Nó tặng cho mình một hộp bánh in và một bao rau gì không biết. Nó nói là rau đắng, nhưng không giống như rau đắng mà trước đây mình có thấy trong Nam. Nghe nói đây là đặc sản của Nghệ An. Thằng Đoàn ở Thánh Hóa nói ngoài đó không có rau này. Còn thằng Thắng thằng Tăng thì nói ở bên này nhớ rau này.

Rau không tươi. Hình như người ta đem phơi khô phần nào. Nấu canh với tôm khô. Nấu xong nhìn vào nồi thì nhìn như nồi thuốc bắc hơn là nồi canh. Rau khô nên nhìn như xác lá chè. Nước thì có mùi như thuốc và dĩ nhiên là...đắng.

Trưa nay thằng Đoàn nấu cho mình ăn. Thằng Thồn (người giúp việc giáo xứ) vừa ăn vừa nhăn mặt vì đắng. Động viên lắm nó mới húp thêm một chén. Bảo nó là ăn cho khỏe vì nó như thuốc. Mình nói vậy chứ mình chả biết đó là thuốc hay gì. Thấy đắng thì nghĩ phải tốt cách nào đấy.

Thằng Thồn ăn cơm xong thì ngáp lên ngáp xuống mấy lần. Nó nói ăn cái này vào gây buồn ngủ. Mình không biết đó là do nó tự nghĩ ra hay là tác dụng thực sự của rau. Nói chung mình không mấy ấn tượng với cái rau đắng này. Thực ra nó cũng không phải là đắng cho lắm. Có đắng thì cũng chỉ khi ăn, chứ nuốt xuống rồi thì thấy bình thường. Nó không đắng như cái nước đắng mà người ta bán dọc đường ở Sàigon. Uống cái đó thì phải có nước sâm để chữa lửa. Còn canh đắng này thì không cần thiết phải có gì cả.

Hai tuần nữa là nhà thờ mình chầu lượt và ba tuần nữa là mình được về Mỹ thăm gia đình sau thời gian ba năm truyền giáo. Mau thật đấy. Chớp nhoáng cũng ba năm rồi.

Nong Bua Lamphu, ngày 24.7.2009

Tinh thần giới trẻ






Hôm qua mình đưa giới trẻ đi thăm viếng người gia neo đơn ở trong những làng lân cận nhà thờ. Buổi sáng thì đến làng Nong Sawan. Ở đây trưởng làng đã cho một danh sách khoảng 20 người cao niên đang sống một mình. Khi tìm đến nhà của trưởng làng thì ông ta mở máy phát thanh trong làng ra để thông báo cho làng biết là có nhóm giới trẻ đến thăm. Và các cụ cứ xem các bạn như là con cháu đến gặp gỡ trò chuyện. Nhưng đa số các người trong danh sách không có ở nhà vì họ phải đi làm ruộng. Mặc dầu đã cao tuổi nhưng nhiều người vẫn phải tìm cách để mưu sinh sống qua ngày.

Sau khi đi Nong Sawan xong thì nhóm giới trẻ trở về giáo xứ để ăn trưa, nghĩ ngơi một lúc rồi đi tiếp. Chuyến đi buổi chiều chỉ cách nhà thờ vài cây số. Ở đó có hai cụ già, cụ BunSong và cụ Wantha. Cụ Bùnsồng là một cụ già 75 tuổi, là giáo dân trong nhà thờ. Còn cụ Wantha thì ngoài 70 nhưng không phải là giáo dân. Cả hai đều sống một mình. Vì hai cụ ở không cách xa nhau nên nhóm chia ra thành hai. Một nhóm đến nhà cụ Bùnsồng. Một nhóm đến nhà cụ Wantha. Khi đến nơi thì cụ Bùngsồng vắng mặt. Nhưng các bạn trẻ đã chuẩn bị sẵn nào là máy cắt cỏ và dao nên bắt tay vào việc làm vệ sinh khu vườn nhỏ bé xung quanh "căn nhà" của cụ. Nói là nhà nhưng trên thực tế là một cái chòi rất đơn sơ.

Phần cụ Wantha thì có nhà hẳn hoi, tuy cũng khá đơn sơ. Ở đây các bạn trẻ vào nhà mở tất cả các cửa ra để cho ánh sáng vào bên trong. Lúc ấy mới phát hiện ra là có rất nhiều bụi bám khắp nơi trong căn phòng. Chiếc mùng của cụ cũng rất cũ và bẩn. Khi mưa lại bị giột ở một phần của căn phòng. Cụ Wantha phải lấy những cái thau đặt trên sàn nhà để hứng nước.

Thế là một cuộc tổng vệ sinh được thực hiện ở nhà cụ Wantha. Nào là tháo mùng xuống giặt và lau quét nhà. Bụi bay nghi ngút. Sau khi nhóm làm việc bên nhà cụ Bùnsồng xong thì cũng qua nhà cụ Wantha để phụ. Người thì quét nhà, người thì lau tường. Người khác thì dọn dẹp bếp núc và rửa chén bát. Thồn đi mua dụng cụ về để trét cho bớt giột khi có mưa.

Các bạn trẻ làm việc rất hăng say và vui nhộn. Cụ Wantha thoạt đầu luôn miệng từ chối không cần giúp đỡ, nhưng vì các bạn trẻ không chịu để cho cụ từ chối nên cụ cũng vui vẻ để cho mọi người làm gì tùy ý.

Mình nói với cụ rằng: - Cụ đừng có ngại. Cứ xem chúng con như là con cháu. Lúc nào cụ cần gì thì cứ gọi con cháu đến giúp.

Sau khi làm việc xong các bạn trẻ ra về với một số trái dừa mà cụ già cho từ trên cây dừa của cụ. Đó là một ngày sinh hoạt rất vui nhộn và bổ ích cho các bạn trẻ.

Hôm nay các bạn trẻ lại tiếp tục những sinh hoạt tay chân. Buổi chiều mình đưa một số bạn đi chặt tre để trang trí trong ngày lễ chầu lượt của giáo xứ sắp tới. Nơi chặt tre là nhà của bà Khămfằng. Đây là nơi mà trước đây đã tổ chức trại hè giới trẻ.

Khi ở nhà bà thì thấy có một đàn ngan 10 con mới nở. Thế là mình quyết định mua đem về nuôi. Không phải nuôi ở nhà thờ mà là nuôi ở nhà của Kri, một thanh niên trong giáo xứ.

Hôm qua mình bàn với Kri về việc nuôi vịt và ngan. Kri muốn nuôi nhưng không đủ tiền để đầu tư. Kri dự định sẽ mua thêm vài chục con nữa nuôi để kiếm thêm lợi tức. Mình đành nảy ra một ý kiến là hợp tác với Kri nuôi vịt và ngan. Đó là minh đầu tư tiền để làm chuồng và mua những con vịt và ngan con cũng như thức ăn. Phần Kri thì phải chăm sóc nó trong khu vườn của mình. Sau 3-4 tháng thì sẽ đem đi bán. Khi đã trừ tiền vốn rồi thì bao nhiêu lời sẽ chia đôi. Một nữa Kri sẽ giữ. Còn một nữa mình sẽ cho vào quỷ của nhóm giới trẻ.

Vì đây là dự án gây quỷ cho nhóm giới trẻ nên chiều nay mình đã đưa một số bạn trong nhóm đến nhà Kri để làm sạch khu vườn để chuẩn bị cho việc nuôi gia súc. Các bạn trẻ cũng làm việc rất hăng say, đặc biệt là các em trong nhà mồ côi. Thời gian qua, bọn con trai bên nhà mồ côi mà trước đây mình cứ nghĩ là "hết thuốc chữa" giờ đây đã làm cho mình thật bất ngờ. Bọn nó đã phần nào được cảm hóa nên rất ngoan và vui vẻ. Không chỉ bảo gì làm nấy mà còn xung phong làm nữa. Mặc dầu mang trong mình bệnh HIV, nhưng khi các em đến sinh hoạt với mình thì vấn đề HIV không bao giờ được nhắc đến. Mình luôn đối xử với các em như những bạn trẻ khác. Chính vì thế mà các em đã cởi mở hơn và hoàn tòan thay đổi tính tình. Giờ đây Thòm, Boy, và Ômô còn sẵn sàng lên giúp lễ ngày Chúa Nhật mà không hề e ngại. Các em cũng học giáo lý và đi đọc kinh ở tư gia như những bạn trẻ khác.

Mình cảm thấy thật hạnh phúc và không ngừng cảm thấy lạ khi nghĩ rằng chỉ cách đây vài tháng, mình luôn nghĩ về các em với cảm giác bực bội và bất mãn. Giờ đây thì hòan toàn khác. Mình có rất nhiều hy vọng vào chúng nó. Mình tin rằng chúng nó sẽ trở nên những người tự tin và thánh thiện. Chúng nó sẽ không chỉ là những đứa trẻ đáng thương vì là trẻ mồ côi bị nhiễm HIV, mà chính chúng nó sẽ đi giúp đỡ người khác, đi giúp các cụ già neo đơn trong vùng. Chúng nó sẽ thoát ra những suy nghĩ tiêu cực về chính mình và bắt đầu nghĩ tới điều mà mình có thể làm cho người khác. HIV không làm cho chúng ta trở nên vô dụng. Một người mắc bệnh HIV hoàn toàn có thể có một cuộc sống giá trị và có thể giúp đỡ những người xung quanh.

Nong Bua Lamphu, ngày 19.7.2009

Những cuộc gặp gỡ

Cuộc đời là những cuộc gặp gỡ giữa người này với người khác. Những cuộc gặp gỡ lớn bé đó tạo nên những câu chuyện trong đời sống của từng người. Chính vì thế nên cuộc sống mục vụ truyền giáo của mình cũng chỉ là câu chuyện như thế.

Hôm qua mình đi bệnh viện để điều trị vì cổ của mình tuần này thật khó chịu. Không thể ngồi ở computer hơn vài phút vì rất đau và mỏi. Không ngồi ở computer mà cũng cảm thấy khó chịu.

Tại bệnh viện mình nói chuyện với các y tá, trong đó có những ý ta là người mình dạy tiếng Anh vào mỗi chiều thứ sáu. Bác sĩ trưởng khoa hồi phục thân thể là chồng của cô y tá Supraporn, cũng là học sinh của mình. Khi điều trị xong, bác sĩ viết toa thuốc cho mình và không tính tiền. Bác sĩ đưa mình đến phòng thư viện để chờ lấy thuốc và nói chuyện. Mình chia sẻ về dự định tổ chức chương trình giúp người già neo đơn của giáo xứ. Bác sĩ nói nếu vậy thì bệnh viện cũng có thể giúp những người già trong chương trình của giáo xứ.

Mình chia tay bác sĩ về lại xứ. Lúc ấy thằng Đoàn và Thồn đang chuận bị những lá cờ để treo vào ngày lễ lớn hàng năm của giáo xứ. Mình kêu Thồn đi chung với mình đi đưa thiệp mời cho một số người trong phố.

Người đầu tiên là chú Hòa, một người Việt kiều. Ngày trước chú đã không tính tiền mình khi đi mua những ống nhựa để làm cây treo cờ dọc hàng rào nhà thờ. Chú nói muốn đóng góp cho lễ của giáo xứ. Chú là người không theo đạo Kitô giáo.

Sau đó là đi gặp ông Natapong. Ông Natapong cũng là một Việt kiều. Gia đình ông là một trong những gia đình giàu nhất tỉnh. Ông có một cửa tiệm bán xe hơi và nhiều cửa tiệm bán xe Honda, và một khách sạn. Tất cả đều do ông và những người con quản lý. Ông có đạo những không đi nhà thờ. Mình ngồi nói chuyện với ông Natapong một giờ đồng hồ (bằng tiếng Việt). Câu chuyện xoay quanh việc ông đang tham gia vào một hiệp hội doanh nhân Việt Kiều mà thành viên đến từ các nước trên thế giới. Ông sẽ đi Hà nội họp vào đúng ngày lễ ở giáo xứ nên sẽ không đến tham dự được. Ông nói sẽ báo cho gia đình đi.

Sau đó mình và Thồn đến cửa tiệm bán nhạc cụ cũ của anh Wat. Mình trước đây có mua một cây guitar ở cửa tiệm này. Anh Wat không theo đạo Công giáo. Nhưng anh nói đang tò mò muốn tìm hiểu. Anh nói sẽ đến nhà thờ dự lễ để tìm hiểu. Anh cũng hỏi nhiều điều về niềm tin Kitô giáo. Anh nói cảm thấy bất mãn với các nhà sư Phật giáo. Anh Wat bảo lúc nào cần người giúp sửa chữa về điện đóm hoặc ống nước thì hãy gọi cho anh. Anh sẽ giúp không tính tiền. Về vấn đề máy móc âm thanh cũng vậy. Anh nói anh sẽ đến giúp gắn máy trong dịp lễ. Mình mời anh đem đàn tới hát trong bữa tiệc sau lễ. Anh đồng ý sẽ giúp. Anh thích hát những bài hát quốc tế thời xưa. Mình nghĩ thể loại này sẽ phù hợp với các cha và giáo dân.

Anh Wat có vợ hai con, nhưng ly dị rồi. Nhưng anh nói trước đây anh có rất nhiều vợ bé. Anh không ngần ngại nói rằng anh đã từng dẫn họ đi phá thai khi lỡ có bầu. Giờ đây anh không chơi bời nữa. Bây giờ chỉ muốn làm một người tốt. Anh Wat là một đối tượng tốt để theo đạo Kitô giáo nếu anh được hướng dẫn vào đạo một cách nghiêm túc. Anh hiểu nhiều về tội và anh đang tìm một lối sống tích cực. Nói chuyện với anh Wat mình nhận thấy anh ấy rất cởi mở và chân thật, không kiểu cách, có sao nói vậy. Anh ấy có tính rất nghệ sỹ.

Hôm nay mình không đi đưa thiệp mời dự lễ mà đi thăm người già. Người đầu tiên là cụ Chu Sa-ngà. Hai tuần nay không thấy ông đi lễ nên mình lo. Đến thăm thì mới biết ông bị té xe máy nên không đi lại được. Ngày nọ ông đang chạy xe đi chợ thì bất chợt có một con chó chạy ngang trước mặt xe. Ông né không kịp, lao xuống và bị thương trên người. Vì vậy ông phải hồi phục ở nhà.

Sau đó mình ghé qua nhà cụ Bunsong. Cụ Bunsong ở trong một cái chòi rất sơ xác. Nhưng khi đến nơi thì thấy "cửa" đóng. Chủ không có ở nhà. Vì vậy nên ghé qua thăm một bà cự trong xóm. Cụ này mình mới gặp đầu tiên. Đây là một cụ già mà Thồn biết được khi đi liên lạc với trưởng làng để tìm đến những người neo đơn.

Bà cụ ở một mình trong một căn nhà nhỏ với hai cây nhãn thật to. Cây nào cũng đầy trái những không thấy hái bán hoặc hái ăn. Chỉ để vậy. Bà cụ mới đi mổ mắt cách đây không lâu. Bà nói nhiều nhưng mình hiểu ít vì bà nói tiếng địa phương. Nhiều khi mình ngúc đầu mà trên thực tế chẳng hiểu bà nói gì cả. Nhưng khi mình nói tiếng phổ thông với cụ thì cụ hiểu. Chỉ cái cụ không nói được tiếng phổ thông mà phải nói tiếng địa phương. Bất đồng ngôn ngữ là thế đó. Ở đây khi giao tiếp với người địa phương, đặc biệt là người già, 50% những gì họ nói mình như mù. 40% là đoán. Còn 10% là hiểu chắc chắn.

Sau khi đi thăm những người già xong thì ghé qua một tiệm tạp hóa để mua rượu trắng. Lý do mua rượu trắng là để đem về ngâm. Lần trước lên thăm từ Bangkok, cha Tiến Đức có tặng cho một gói đủ thứ thảo dược để ngâm rượu. Thồn bảo hãy đi mua rượu đem về ngâm, khoảng vài tuần sau uống được. Mình cũng nghe theo lời nó. Nó mua 5 chai rượu hết 500 baht.

Tối nay là tối giới trẻ đến nhà thờ tập hát. Có một số đứa không đến được vì bị cảm cúm, nhưng không phải bệnh cúm heo. Cũng may là tụi nó không bị. Ở trường học tụi nó đã có đứa bị mắc rồi. Trường phải đóng của cả tuần khi phát hiện ra có học sinh trong trườmg mắc bệnh H5N1.

Những đứa bị cúm không đến tập hát. Những đứa còn lại đến tập hát không bị cúm nhưng bị HIV. Tối nay toàn là các bạn trẻ bị HIV đến tập hát. Tụi nó tập hát mấy bài sẽ hát trong lễ lớn. Thồn tập hát cho tụi nó. Chỉ có một hai đứa hát được. Con Rất lớn nhất và thông minh nhất trong nhóm thì hát giọng bị ngang. Có đưa đọc chữ chưa thạo. Thằng Thom thì hình như đang bể giọng vì tuổi 14 là tuổi dậy thì.

Giờ này không còn gặp ai nữa. Mình đang ngồi trong phòng ngủ trong sự yên tỉnh. Ngày mai visa một năm của mình hết hạn. Giấy tờ để làm visa mới đang trên đường gởi đến. Năm này visa đến sát ngày. Nếu chậm chút nữa có lẽ phải làm một chuyến đi Lào.

Chuyện gặp gỡ hai hôm nay như thế đó. Gặp đủ thành phần. Giàu có, nghèo có. Khỏe mạnh có, bệnh tật có. Già có, trẻ có. Đời sống truyền giáo được xây dựng trên những cuộc gặp gỡ này. Không có chúng nó thì coi như không có làm truyền giáo.

Nong Bua Lamphu, ngày 15.7.2009